Home
×
ā→आ
Font

§ nāndī

p.1, l.3

kalā cāndrī śaṃbhoḥ praṇayakalahaprāpitaruṣaḥ praṇāme pārvatyāḥ padakamalalākṣāparicitā | śriyai bhūyādasyāḥ vadanaśaśinaḥ kopakaluṣā tprasādenāruṇyaṃ vinimayavaśeneva dadhatī || 1 ||

§ prastāvanā

(nāndyante)

p.1, l.8

sūtradhāraḥ

(p.1, l.8)(nepathyābhimukhamavalokya |) ārye, itastāvat |

sūtradhāraḥ — (nepathyābhimukhamavalokya |) ārye, itastāvat |

p.1, l.9

(p.1, l.9)(praviśya)

(praviśya)

p.1, l.10

naṭī

(p.1, l.10)ajja, iaṃ mhi | ko ṇioo āṇavedu |ārya, iyamasmi | ko niyoga ājñāpayatu |

naṭī — ajja, iaṃ mhi | ko ṇioo āṇavedu | (ārya, iyamasmi | ko niyoga ājñāpayatu |)

p.1, l.11

sūtradhāraḥ

(p.1, l.11)adya khalvādiṣṭo'smi vimalataranijakīrtikarpūrakaraṇḍī-
(p.1, l.12)kṛtanikhilabrahmāṇḍena digantadantāvalakumbhamaṇḍalamaṇḍanāyamānapratāpasi-
(p.1, l.13)ndūreṇa sakalakalākalāpakovidena vidyāraṇyaśrīcaraṇāravindavandanamahotsa-
(p.1, l.14)vamilitenāmunā sāmājikena, yathā —

(p.2, l.3)iti | tadādiśyatāṃ prayatnaḥ |

sūtradhāraḥ — adya khalvādiṣṭo'smi vimalataranijakīrtikarpūrakaraṇḍīkṛtanikhilabrahmāṇḍena digantadantāvalakumbhamaṇḍalamaṇḍanāyamānapratāpasindūreṇa sakalakalākalāpakovidena vidyāraṇyaśrīcaraṇāravindavandanamahotsavamilitenāmunā sāmājikena, yathā —

unmattarāghavaṃ nāma yatprekṣāṇakamuktavān | bhāskaraḥ kṛtināṃ mānyastattvayādya nirūpyatām || 2 ||

iti | tadādiśyatāṃ prayatnaḥ |

p.2, l.4

naṭī

(p.2, l.4)(savimarśam |) bahuviṇṇāṇakusalo kkhu eso sabhājaṇo | kahaṃ
(p.2, l.5)se hiaaṃ āvajjiduṃ sakkhiadi |bahuvijñānakuśalaḥ khalveṣa sabhājanaḥ | kathamasya hṛdayamāvarjayituṃ śakyate |

naṭī — (savimarśam |) bahuviṇṇāṇakusalo kkhu eso sabhājaṇo | kahaṃ se hiaaṃ āvajjiduṃ sakkhiadi | (bahuvijñānakuśalaḥ khalveṣa sabhājanaḥ | kathamasya hṛdayamāvarjayituṃ śakyate |)

p.2, l.6

sūtradhāraḥ

(p.2, l.6)mā maivaṃ vaktavyam | viśeṣajñānāmeva guṇagrāhitā naisa-
(p.2, l.7)rgikī | ataste sukhamāvarjanīyāḥ | śṛṇu |

sūtradhāraḥ — mā maivaṃ vaktavyam | viśeṣajñānāmeva guṇagrāhitā naisargikī | ataste sukhamāvarjanīyāḥ | śṛṇu |

vijñānaviśadameva hi cetaḥ sujanasya śakyate hartum | pariśuddhameva lohaṃ sutarāṃ karṣatyayaskāntaḥ || 3 ||

p.2, l.10

naṭī

(p.2, l.10)hodu | jaṃ aṇantarakaraṇijjaṃ taṃ ajjo ṇirūvedu |bhavatu | yadanantarakaraṇīyaṃ tadāryo nirūpayatu |

naṭī — hodu | jaṃ aṇantarakaraṇijjaṃ taṃ ajjo ṇirūvedu | (bhavatu | yadanantarakaraṇīyaṃ tadāryo nirūpayatu |)

p.2, l.11

sūtradhāraḥ

(p.2, l.11)nanvidānīṃ vartate vasantasamayaḥ | tathā hi |

(p.2, l.16)devi, tatsamayocitaṃ kiṃcidgīyatām |

sūtradhāraḥ — nanvidānīṃ vartate vasantasamayaḥ | tathā hi |

mākandāliṃ malayapavanā mandamāndolayante majjatyasyā madhukarayuvā mañjarīṇāṃ marande | āsevante mukulanikarānāsamantādaśokā vaktuṃ mattāḥ pikayuvatayaḥ pañcamaṃ prārabhante || 4 ||

devi, tatsamayocitaṃ kiṃcidgīyatām |

p.2, l.17

naṭī

(p.2, l.17)(gāyati |)

naṭī — (gāyati |)

jassa hi mahū amacco dakkhiṇapavaṇo varūhiṇīṇāho | piabhamarāṇuaro so jedu ciraṃ vammaho rāo || 5 ||
yasya hi madhuramātyo dakṣiṇapavano varūthinīnāthaḥ | priyabhramarānucaraḥ sa jayatu ciraṃ manmatho rājā ||

p.2, l.20

sūtradhāraḥ

(p.2, l.20)sādhu gītam | (anyato'valokya |) ārye, itaḥ paśya |

sūtradhāraḥ — sādhu gītam | (anyato'valokya |) ārye, itaḥ paśya |

manoharāṇāmapi mañjarīṇāṃ vihāya jālāni viśeṣalipsuḥ | latāntarāṇyeti madhuvratāliḥ sītā yatheyaṃ kusumeṣu lobhāt || 6 ||

p.2, l.23

(p.2, l.23)(iti niṣkrāntau |) prastāvanā |

(iti niṣkrāntau |)

§ prathamo'ṅkaḥ

p.3, l.1

(p.3, l.1)(tataḥ praviśati puṣpāvacayaṃ nāṭayantī sītā sakhī ca |)

(tataḥ praviśati puṣpāvacayaṃ nāṭayantī sītā sakhī ca |)

p.3, l.2

sakhī

(p.3, l.2)halā jāṇaï, aggado evva kusumāiṃ dīsandi | kiṃ aṇṇado
(p.3, l.3)diṇṇadiṭṭhī gacchasi |sakhi jānaki, agrata eva kusumāni dṛśyante | kimanyato dattadṛṣṭirgacchasi |

sakhī — halā jāṇaï, aggado evva kusumāiṃ dīsandi | kiṃ aṇṇado diṇṇadiṭṭhī gacchasi | (sakhi jānaki, agrata eva kusumāni dṛśyante | kimanyato dattadṛṣṭirgacchasi |)

p.3, l.4

sītā

(p.3, l.4)halā mahuarie, ido vi puraṭṭhide kāṇaṇantare maṇoharāiṃ
(p.3, l.5)kusumāiṃ dīsandi | tā ahilāseṇa gacchāmi |sakhi madhukarike, ito'pi puraḥsthite kānanāntare manoharāṇi kusumāni dṛśyante | tasmādabhilāṣeṇa gacchāmi |

sītā — halā mahuarie, ido vi puraṭṭhide kāṇaṇantare maṇoharāiṃ kusumāiṃ dīsandi | tā ahilāseṇa gacchāmi | (sakhi madhukarike, ito'pi puraḥsthite kānanāntare manoharāṇi kusumāni dṛśyante | tasmādabhilāṣeṇa gacchāmi |)

p.3, l.6

madhukarikā

(p.3, l.6)halā jāṇaï, dāṇiṃ vi amhāṇaṃ aparicido padeso |
(p.3, l.7)kāṇaṇesu sāvāṇuggahasamatthā isiṇo ciṭṭhanti | ado jassiṃ kassiṃ vi
(p.3, l.8)assame kusumesu gahidesu jo ko vi kuppaï | rāmabhaddo vi tuha piaṃ kāduṃ
(p.3, l.9)kaṇaamia geṇhia miaāvāvārādo dāṇiṃ evva ṇivaṭṭissadi | tā
(p.3, l.10)ettiehiṃ kusumehiṃ ṇivattemo |sakhi jānaki, idānīmapyasmākamaparicitaḥ pradeśaḥ | kānaneṣu śāpānugrahasamarthā ṛṣayastiṣṭhanti | ato yasminkasminnapyāśrame kusumeṣu gṛhīteṣu yaḥ ko'pi kupyati | rāmabhadro'pi tava priyaṃ kartuṃ kanakamṛgaṃ gṛhītvā mṛgayāvyāpārādidānīmeva nivartiṣyate | tasmādetāvadbhiḥ kusumairnivartāvahe |

madhukarikā — halā jāṇaï, dāṇiṃ vi amhāṇaṃ aparicido padeso | kāṇaṇesu sāvāṇuggahasamatthā isiṇo ciṭṭhanti | ado jassiṃ kassiṃ vi assame kusumesu gahidesu jo ko vi kuppaï | rāmabhaddo vi tuha piaṃ kāduṃ kaṇaamia geṇhia miaāvāvārādo dāṇiṃ evva ṇivaṭṭissadi | tā ettiehiṃ kusumehiṃ ṇivattemo | (sakhi jānaki, idānīmapyasmākamaparicitaḥ pradeśaḥ | kānaneṣu śāpānugrahasamarthā ṛṣayastiṣṭhanti | ato yasminkasminnapyāśrame kusumeṣu gṛhīteṣu yaḥ ko'pi kupyati | rāmabhadro'pi tava priyaṃ kartuṃ kanakamṛgaṃ gṛhītvā mṛgayāvyāpārādidānīmeva nivartiṣyate | tasmādetāvadbhiḥ kusumairnivartāvahe |)

p.3, l.11

sītā

(p.3, l.11)savvajaṇasāhāraṇāiṃ kkhu vaṇaladāiṃ phalapupphamūlāiṃ ṇaīja-
(p.3, l.12)lāiṃ a | ado kiṃṇimittaṃ jo ko vi kuppadi | (puṣpabhājanaṃ vilokya |) a-
(p.3, l.13)jjaüttassa devvaccaṇopajuttāiṃ kusumāiṃ pajjattāiṃ | ido puraṭṭhide kāṇaṇantare
(p.3, l.14)maṇoharāiṃ kusumāiṃ ahigeṇhia uḍaaṃ gacchamho |sarvajanasādhāraṇāni khalu vanalatāḥ phalapuṣpamūlāni nadījalāni ca | ataḥ kiṃnimittaṃ yaḥ ko'pi kupyati | āryaputrasya devārcanopayuktāni kusumāni paryāptāni | itaḥ puraḥsthite kānanāntare manoharāṇi kusumānyabhigṛhyoṭajaṃ gacchāvaḥ |

sītā — savvajaṇasāhāraṇāiṃ kkhu vaṇaladāiṃ phalapupphamūlāiṃ ṇaījalāiṃ a | ado kiṃṇimittaṃ jo ko vi kuppadi | (puṣpabhājanaṃ vilokya |) ajjaüttassa devvaccaṇopajuttāiṃ kusumāiṃ pajjattāiṃ | ido puraṭṭhide kāṇaṇantare maṇoharāiṃ kusumāiṃ ahigeṇhia uḍaaṃ gacchamho | (sarvajanasādhāraṇāni khalu vanalatāḥ phalapuṣpamūlāni nadījalāni ca | ataḥ kiṃnimittaṃ yaḥ ko'pi kupyati | āryaputrasya devārcanopayuktāni kusumāni paryāptāni | itaḥ puraḥsthite kānanāntare manoharāṇi kusumānyabhigṛhyoṭajaṃ gacchāvaḥ |)

p.3, l.15

(p.3, l.15)(ityubhe prasthite |)

(ityubhe prasthite |)

p.4, l.1

sītā

(p.4, l.1)(sadṛṣṭikṣepam |) halā, ido bhamaro kiṃṇimittaṃ saṃbhamanto desu
(p.4, l.2)desu ladāviḍavesu kusumakoḍaresu āluṭhanto paribbhamaï |sakhi, ito bhramaraḥ kiṃnimittaṃ saṃbhramaṃsteṣu teṣu latāviṭapeṣu kusumakoṭareṣvāluṭhanparibhramati |

sītā — (sadṛṣṭikṣepam |) halā, ido bhamaro kiṃṇimittaṃ saṃbhamanto desu desu ladāviḍavesu kusumakoḍaresu āluṭhanto paribbhamaï | (sakhi, ito bhramaraḥ kiṃnimittaṃ saṃbhramaṃsteṣu teṣu latāviṭapeṣu kusumakoṭareṣvāluṭhanparibhramati |)

p.4, l.3

madhukarikā

(p.4, l.3)(vibhāvya |) halā, maarandapāṇaṇiccalapakkhadāe palla-
(p.4, l.4)vantaridaṃ imaṃ sahaariṃ bhamariṃ avekkhanto aviloaṇaveaṇāe ṇūṇaṃ u-
(p.4, l.5)mmatto saṃvutto |sakhi, makarandapānaniścalapakṣatayā pallavāntaritāmimāṃ sahacarīṃ bhramarīmaprekṣamāṇo'vilokanavedanayā nūnamunmattaḥ saṃvṛttaḥ |

madhukarikā — (vibhāvya |) halā, maarandapāṇaṇiccalapakkhadāe pallavantaridaṃ imaṃ sahaariṃ bhamariṃ avekkhanto aviloaṇaveaṇāe ṇūṇaṃ ummatto saṃvutto | (sakhi, makarandapānaniścalapakṣatayā pallavāntaritāmimāṃ sahacarīṃ bhramarīmaprekṣamāṇo'vilokanavedanayā nūnamunmattaḥ saṃvṛttaḥ |)

p.4, l.6

sītā

(p.4, l.6)(vilokya |) halā, sāhu lakkhidaṃ tue |sakhi, sādhu lakṣitaṃ tvayā |

sītā — (vilokya |) halā, sāhu lakkhidaṃ tue | (sakhi, sādhu lakṣitaṃ tvayā |)

p.4, l.7

madhukarikā

(p.4, l.7)amhahe | savisesaṃ paribbhamanto vi eso sahaariṃ ṇa
(p.4, l.8)pekkhadi |āścaryam | saviśeṣaṃ paribhramannapyeṣa sahacarīṃ na paśyati |

madhukarikā — amhahe | savisesaṃ paribbhamanto vi eso sahaariṃ ṇa pekkhadi | (āścaryam | saviśeṣaṃ paribhramannapyeṣa sahacarīṃ na paśyati |)

p.4, l.9

sītā

(p.4, l.9)mahuarie, saṃjojehi ṇam |madhukarike, saṃyojayainam |

sītā — mahuarie, saṃjojehi ṇam | (madhukarike, saṃyojayainam |)

p.4, l.10

madhukarikā

(p.4, l.10)imiṇā sahaāradaṇḍena mañjariṃ tāḍia maarandapāṇa-
(p.4, l.11)ṇiccalaṃ bhamariṃ uṭṭhāvemi | (tathā kṛtvā |) amhahe | mañjarīe uṭṭhidāe tāe
(p.4, l.12)sahaarīe saṃgado imo mahuaro māhavīmaṇḍavaṃ ahiruhia mahurasaṃ pi-
(p.4, l.13)banto suhaṃ vaṭṭaï | (vanāntaraṃ vilokya sāvegam |) kahiṃ gadā jāṇaī | (puna-
(p.4, l.14)rvilokya |)
 amhahe | ṇa kassiṃ vi dīsaï | (vanāntaraṃ praviśya sarvatrānviṣyantī |)
(p.4, l.15)amhahe | iaṃ maṇoharākidī kā vi hariṇī siṇiddhāe diṭṭhie maṃ pekkhia
(p.4, l.16)ṇissarantehiṃ ṇaaṇasalilehiṃ sahīsiṇehaṃ sūaadi | maha hiaaṃ vi
(p.4, l.17)edassiṃ ciraparicidaṃ via vissaddhaṃ hodi | ahavā imāe jaṇaṇantarasa-
(p.4, l.18)hīe hodavvam | (iti sasaṃbhramaṃ paribhramantī savimarśam |) ettha mahesiṇo a-
(p.4, l.19)ssamappahāvādo duṭṭhamiāṇaṃ saṃcāro ṇatthi | tā kahiṃ patthidā jāṇaïtti me
(p.4, l.20)accariaṃ hodi | (niḥśvasya |) mandabhāiṇī ahaṃ khu | miaāvāvārādo ṇi-
(p.5, l.1)uttassa rāmabhaddassa kahaṃ kahaïssam | rāmabhaddo vi suṇia kīrisaṃ avattha-
(p.5, l.2)ntaraṃ aṇuhavissaditti vevaï me hiaam |anena sahakāradaṇḍena mañjarīṃ tāḍayitvā makarandapānaniścalāṃ bhramarīmutthāpayāmi | āścaryam | mañjaryā utthitayā tayā sahacaryā saṃgato'yaṃ madhukaro mādhavīmaṇḍapamadhiruhya madhurasaṃ pibansukhaṃ vartate | kutra gatā jānakī | āścaryam | na kutrāpi dṛśyate | āścaryam | iyaṃ manoharākṛtiḥ kāpi hariṇī snigdhayā dṛṣṭyā māṃ dṛṣṭvā niḥsaradbhirnayanasalilaiḥ sakhīsnehaṃ sūcayati | mama hṛdayamapyetasyāṃ ciraparicitamiva visrabdhaṃ bhavati | athavānayā jananāntarasakhyā bhavitavyam | atra maharṣerāśramaprabhāvādduṣṭamṛgāṇāṃ saṃcāro nāsti | tasmātkutra prasthitā jānakīti ma āścaryaṃ bhavati | mandabhāginyahaṃ khalu | mṛgayāvyāpārānnivṛttasya rāmabhadrasya kathaṃ kathayiṣye | rāmabhadro'pi śrutvā kīdṛśamavasthāntaramanubhaviṣyatīti vepate me hṛdayam |

madhukarikā — imiṇā sahaāradaṇḍena mañjariṃ tāḍia maarandapāṇaṇiccalaṃ bhamariṃ uṭṭhāvemi | (tathā kṛtvā |) amhahe | mañjarīe uṭṭhidāe tāe sahaarīe saṃgado imo mahuaro māhavīmaṇḍavaṃ ahiruhia mahurasaṃ pibanto suhaṃ vaṭṭaï | (vanāntaraṃ vilokya sāvegam |) kahiṃ gadā jāṇaī | (punarvilokya |) amhahe | ṇa kassiṃ vi dīsaï | (vanāntaraṃ praviśya sarvatrānviṣyantī |) amhahe | iaṃ maṇoharākidī kā vi hariṇī siṇiddhāe diṭṭhie maṃ pekkhia ṇissarantehiṃ ṇaaṇasalilehiṃ sahīsiṇehaṃ sūaadi | maha hiaaṃ vi edassiṃ ciraparicidaṃ via vissaddhaṃ hodi | ahavā imāe jaṇaṇantarasahīe hodavvam | (iti sasaṃbhramaṃ paribhramantī savimarśam |) ettha mahesiṇo assamappahāvādo duṭṭhamiāṇaṃ saṃcāro ṇatthi | tā kahiṃ patthidā jāṇaïtti me accariaṃ hodi | (niḥśvasya |) mandabhāiṇī ahaṃ khu | miaāvāvārādo ṇi uttassa rāmabhaddassa kahaṃ kahaïssam | rāmabhaddo vi suṇia kīrisaṃ avatthantaraṃ aṇuhavissaditti vevaï me hiaam | (anena sahakāradaṇḍena mañjarīṃ tāḍayitvā makarandapānaniścalāṃ bhramarīmutthāpayāmi | āścaryam | mañjaryā utthitayā tayā sahacaryā saṃgato'yaṃ madhukaro mādhavīmaṇḍapamadhiruhya madhurasaṃ pibansukhaṃ vartate | kutra gatā jānakī | āścaryam | na kutrāpi dṛśyate | āścaryam | iyaṃ manoharākṛtiḥ kāpi hariṇī snigdhayā dṛṣṭyā māṃ dṛṣṭvā niḥsaradbhirnayanasalilaiḥ sakhīsnehaṃ sūcayati | mama hṛdayamapyetasyāṃ ciraparicitamiva visrabdhaṃ bhavati | athavānayā jananāntarasakhyā bhavitavyam | atra maharṣerāśramaprabhāvādduṣṭamṛgāṇāṃ saṃcāro nāsti | tasmātkutra prasthitā jānakīti ma āścaryaṃ bhavati | mandabhāginyahaṃ khalu | mṛgayāvyāpārānnivṛttasya rāmabhadrasya kathaṃ kathayiṣye | rāmabhadro'pi śrutvā kīdṛśamavasthāntaramanubhaviṣyatīti vepate me hṛdayam |)

p.5, l.3

(p.5, l.3)(nepathye kalakalaḥ |)

(nepathye kalakalaḥ |)

p.5, l.4

madhukarikā

(p.5, l.4)ido tado vi saṃbhamantā tāvasajaṇā dīsanti | ado
(p.5, l.5)rāmabhaddo vi āacchaditti takkemi |itastato'pi saṃbhramantastāpasajanā dṛśyante | ato rāmabhadro'pyāgacchatīti tarkayāmi |

madhukarikā — ido tado vi saṃbhamantā tāvasajaṇā dīsanti | ado rāmabhaddo vi āacchaditti takkemi | (itastato'pi saṃbhramantastāpasajanā dṛśyante | ato rāmabhadro'pyāgacchatīti tarkayāmi |)

p.5, l.6

(p.5, l.6)(punarnepathye |)

(p.5, l.11)ayaṃ hi

(punarnepathye |)

saṃmṛjyantāṃ padavyaḥ karadhṛtakalaśāvarjitaistoyapūraiḥ sicyantāmāsamantādaviralamabhitaḥ kīrṇapuṣpāḥ kriyantām | jīvagrāhaṃ gṛhītvā kanakamṛgamasau jānakīprītihetoḥ saṃprāptaḥ kānanāntātsamadhikamahimā satvaraṃ rāmabhadraḥ || 7 ||

ayaṃ hi

pratipadamanuyāntaṃ lakṣmaṇaṃ vīkṣya kiṃci dvalitanayanakoṇenādarādbhāṣamāṇaḥ | śramajalalasadāsyaḥ śobhate cāpadaṇḍaṃ śithilitaguṇabandhaṃ skandhadeśe dadhānaḥ || 8 ||

p.6, l.1

madhukarikā

(p.6, l.1)(sasaṃbhramam |) ae, kaṇaamiaṃ geṇhia antiattheṇa
(p.6, l.2)lakkhaṇeṇa kiṃ vi mantaanto rāmabhaddo evva āacchadi | ahaṃ se maggaṃ
(p.6, l.3)pariharia ciṭṭhāmi |aye, kanakamṛgaṃ gṛhītvāntikasthena lakṣmaṇena kimapi mantrayanrāmabhadra evāgacchati | ahamasya mārgaṃ parihṛtya tiṣṭhāmi |
(tathā karoti |)

madhukarikā — (sasaṃbhramam |) ae, kaṇaamiaṃ geṇhia antiattheṇa lakkhaṇeṇa kiṃ vi mantaanto rāmabhaddo evva āacchadi | ahaṃ se maggaṃ pariharia ciṭṭhāmi | (aye, kanakamṛgaṃ gṛhītvāntikasthena lakṣmaṇena kimapi mantrayanrāmabhadra evāgacchati | ahamasya mārgaṃ parihṛtya tiṣṭhāmi |)(tathā karoti |)

p.6, l.4

(p.6, l.4)(tataḥ praviśati yathānirdiṣṭaḥ salakṣmaṇo rāmaḥ |)

(tataḥ praviśati yathānirdiṣṭaḥ salakṣmaṇo rāmaḥ |)

p.6, l.5

rāmaḥ

(p.6, l.5)vatsa, nūnamimaṃ kanakamṛgaṃ vilokya jānakī saviśeṣaṃ tuṣyati |

rāmaḥ — vatsa, nūnamimaṃ kanakamṛgaṃ vilokya jānakī saviśeṣaṃ tuṣyati |

p.6, l.6

lakṣmaṇaḥ

(p.6, l.6)vacanamātreṇa devyāḥ kutūhalaṃ nivartayatastavāyaṃ prasāda
(p.6, l.7)eva kanakamṛgalābhādapi mahāntaṃ paritoṣamāpādayati |

lakṣmaṇaḥ — vacanamātreṇa devyāḥ kutūhalaṃ nivartayatastavāyaṃ prasāda eva kanakamṛgalābhādapi mahāntaṃ paritoṣamāpādayati |

p.6, l.8

rāmaḥ

(p.6, l.8)(nimittamabhinīya |) vatsa, mahāmuneragastyasya sāmarthyādapa-
(p.6, l.9)gatasakalabhaye tapovane sakhyā madhukarikayā saha vartamānāmapi jānakīṃ
(p.6, l.10)vicintya, aparicitapradeśatayā manaḥ śaṅkākulamāste |

rāmaḥ — (nimittamabhinīya |) vatsa, mahāmuneragastyasya sāmarthyādapagatasakalabhaye tapovane sakhyā madhukarikayā saha vartamānāmapi jānakīṃ vicintya, aparicitapradeśatayā manaḥ śaṅkākulamāste |

p.6, l.11

lakṣmaṇaḥ

(p.6, l.11)premaviśeṣo hi priyajane prathamaṃ pramādameva cintayati |

lakṣmaṇaḥ — premaviśeṣo hi priyajane prathamaṃ pramādameva cintayati |

p.6, l.12

madhukarikā

(p.6, l.12)(saniḥśvāsam |) savvahā jadākadāvi kahaṇijjo jevva
(p.6, l.13)so uttanto | tā gacchamhi | dāṇiṃ evva kahemi |sarvathā yadākadāpi kathanīya eva sa vṛttāntaḥ | tadgacchāmi | idānīmeva kathayāmi |
(upasarpati |)

madhukarikā — (saniḥśvāsam |) savvahā jadākadāvi kahaṇijjo jevva so uttanto | tā gacchamhi | dāṇiṃ evva kahemi | (sarvathā yadākadāpi kathanīya eva sa vṛttāntaḥ | tadgacchāmi | idānīmeva kathayāmi |)(upasarpati |)

p.6, l.14

lakṣmaṇaḥ

(p.6, l.14)(madhukarikāṃ dṛṣṭvā svagatam |) ekākinī dīnamukhī madhuka-
(p.6, l.15)rikā samāgacchati | sarvathātyāhitena bhavitavyaṃ devyāḥ sītāyāḥ |

lakṣmaṇaḥ — (madhukarikāṃ dṛṣṭvā svagatam |) ekākinī dīnamukhī madhukarikā samāgacchati | sarvathātyāhitena bhavitavyaṃ devyāḥ sītāyāḥ |

p.6, l.16

madhukarikā

(p.6, l.16)jedu mahārāo |jayatu mahārājaḥ |

madhukarikā — jedu mahārāo | (jayatu mahārājaḥ |)

p.6, l.17

rāmaḥ

(p.6, l.17)madhukarike, kvāste jānakī |

rāmaḥ — madhukarike, kvāste jānakī |

p.6, l.18

madhukarikā

(p.6, l.18)(sagadgadam |) devva, tumhāṇaṃ devvaccaṇāe uḍaasamī-
(p.6, l.19)vaṭṭhidāsu ladāsu kusumāiṃ avaciṇomi tti ṇiggadā |deva, yuṣmākaṃ devārcanāyai uṭajasamīpasthitāsu latāsu kusumānyavacinomīti nirgatā |

madhukarikā — (sagadgadam |) devva, tumhāṇaṃ devvaccaṇāe uḍaasamīvaṭṭhidāsu ladāsu kusumāiṃ avaciṇomi tti ṇiggadā | (deva, yuṣmākaṃ devārcanāyai uṭajasamīpasthitāsu latāsu kusumānyavacinomīti nirgatā |)

p.7, l.1

lakṣmaṇaḥ

(p.7, l.1)devatārcanākusumānyavacetavyānyeva |

lakṣmaṇaḥ — devatārcanākusumānyavacetavyānyeva |

p.7, l.2

rāmaḥ

(p.7, l.2)(svagatam |) kimataḥparaṃ kathayiṣyatīti kampate me cetaḥ |
(p.7, l.3)(prakāśam |) tatastataḥ |

rāmaḥ — (svagatam |) kimataḥparaṃ kathayiṣyatīti kampate me cetaḥ | (prakāśam |) tatastataḥ |

p.7, l.4

madhukarikā

(p.7, l.4)maṇoharāiṃ kusumāiṃ dīsandi tti idaṃ kāṇaṇantaraṃ pa-
(p.7, l.5)viṭṭhā jāṇaī aṇṇesandīe mae ṇa diṭṭhā |manoharāṇi kusumāni dṛśyanta itīdaṃ kānanāntaraṃ praviṣṭā jānakī anveṣantyā mayā na dṛṣṭā |

madhukarikā — maṇoharāiṃ kusumāiṃ dīsandi tti idaṃ kāṇaṇantaraṃ paviṭṭhā jāṇaī aṇṇesandīe mae ṇa diṭṭhā | (manoharāṇi kusumāni dṛśyanta itīdaṃ kānanāntaraṃ praviṣṭā jānakī anveṣantyā mayā na dṛṣṭā |)

p.7, l.6

rāmaḥ

(p.7, l.6)hā, hato'smi |

(p.7, l.9)kaṣṭam | atidāruṇo daivadurvipākaḥ |

(p.7, l.14)hā jānaki,

rāmaḥ — hā, hato'smi |

jvalattuṣārāgnikaṇopamāni sītā na dṛṣṭeti durakṣarāṇi | karṇaṃ praviṣṭāni haṭhādamūni sarvāṅgatāpaṃ janayanti hanta || 9 ||

kaṣṭam | atidāruṇo daivadurvipākaḥ |

ambājanaṃ ca pitaraṃ ca sahodarau ca rājyaṃ ca tāni bhavanāni sabāndhavāni | daivādvihāya vipine vasatāṃ tathāpi hantātiduḥkhamaviṣahyamupāgataṃ naḥ || 10 ||

hā jānaki,

virahaṃ mama soḍhumakṣamā tvaṃ vanavīthīṣvapi māmanudrutāsi | akṛtāgasamenamadya muktvā vada kutrāsi kuraṅgaśāvanetre || 11 ||

p.7, l.17

lakṣmaṇaḥ

(p.7, l.17)(svagatam |) imamāryaḥ paśyati cedatipīḍito bhaviṣyati |
(p.7, l.18)tadenaṃ preṣayāmi | (apavārya |) madhukarike, imamuṭajaṃ naya | ahamāryasamīpe
(p.7, l.19)tiṣṭhāmi |

lakṣmaṇaḥ — (svagatam |) imamāryaḥ paśyati cedatipīḍito bhaviṣyati | tadenaṃ preṣayāmi | (apavārya |) madhukarike, imamuṭajaṃ naya | ahamāryasamīpe tiṣṭhāmi |

p.7, l.20

madhukarikā

(p.7, l.20)(kanakamṛgamādāya |) taha | (iti niṣkrāntā |) tathā |

madhukarikā — (kanakamṛgamādāya |) taha | (iti niṣkrāntā |) (tathā |)

p.7, l.21

rāmaḥ

rāmaḥ —

prāṇapriyāṃ prāptavatīṃ kaṭhorāmakīrtitavyāṃ padavīmakāṇḍe | trailokyalāvaṇyalalāmabhūtāṃ hā jānakīṃ kutra vilokayāmi || 12 ||

p.8, l.1

lakṣmaṇaḥ

(p.8, l.1)kimevaṃ khidyase | idaṃ vanaṃ praviśyānviṣyadbhirdṛśyate devī |

lakṣmaṇaḥ — kimevaṃ khidyase | idaṃ vanaṃ praviśyānviṣyadbhirdṛśyate devī |

p.8, l.2

rāmaḥ

(p.8, l.2)mandabhāgyayormama cakṣuṣorataḥparaṃ kutaḥ sītādarśanasukham |
(p.8, l.3)tathāpi pratipādaya |

rāmaḥ — mandabhāgyayormama cakṣuṣorataḥparaṃ kutaḥ sītādarśanasukham | tathāpi pratipādaya |

p.8, l.4

lakṣmaṇaḥ

(p.8, l.4)ita itaḥ |

lakṣmaṇaḥ — ita itaḥ |

p.8, l.5

(p.8, l.5)(ubhau parikramya vanaṃ praviśataḥ |)

(ubhau parikramya vanaṃ praviśataḥ |)

p.8, l.6

lakṣmaṇaḥ

(p.8, l.6)ārya, sikatāvati pradeśe spaṣṭaṃ pratīyate devyāḥ padapaddhatiḥ |

lakṣmaṇaḥ — ārya, sikatāvati pradeśe spaṣṭaṃ pratīyate devyāḥ padapaddhatiḥ |

p.8, l.7

rāmaḥ

(p.8, l.7)(vilokya |) nūnamiyaṃ priyāyāścaraṇasaraṇiḥ | tathā hi |

rāmaḥ — (vilokya |) nūnamiyaṃ priyāyāścaraṇasaraṇiḥ | tathā hi |

sa evāṅgulivinyāsaḥ sa eva caraṇakramaḥ | tadevālpapradeśatvaṃ saiva vikṣepacāturī || 13 ||

p.8, l.10

(p.8, l.10)(niḥśvasya |)

(niḥśvasya |)

praṇatātpraṇayāparādhakāle śiraso me patitaiḥ prasūnajālaiḥ | kṛtapūjanayormṛgekṣaṇāyāḥ padayoratra vilokayāmi mudrām || 14 ||

p.8, l.13

(p.8, l.13)(padasaraṇimanusaran | vilokya |)

(padasaraṇimanusaran | vilokya |)

aśrubinducayamañjanāñcitaṃ muñcatī praṇayakopanirgatam | pāṭalaṃ vinamitaṃ mukhāmbujaṃ bibhratīyamiha dṛśyate priyā || 15 ||

p.8, l.16

(p.8, l.16)(upasṛtya |) priye, prasīda prasīda |

(upasṛtya |) priye, prasīda prasīda |

ayi muñca ruṣaṃ tava prasannaṃ jitapūrṇendu mukhāravindamastu | praṇatiṃ kalayannahaṃ tvadīyāṃ padalākṣāṃ paripālayāmi mūrdhnā || 16 ||

p.8, l.19

(p.8, l.19)(iti tatrasthitāṃ pādamudrāṃ praṇamati |)

(iti tatrasthitāṃ pādamudrāṃ praṇamati |)

p.8, l.20

lakṣmaṇaḥ

(p.8, l.20)kaṣṭamāryasyonmādadaśā vartate | ārya, na jānakī | (iti
(p.8, l.21)mūrdhānamunnamayati |)

lakṣmaṇaḥ — kaṣṭamāryasyonmādadaśā vartate | ārya, na jānakī | (itimūrdhānamunnamayati |)

p.8, l.22

rāmaḥ

(p.8, l.22)(utthāya sthalapadminīṃ vilokya |) madhubharanamitaprasūnāṃ mahītala-
(p.8, l.23)galitamakarandapānāya kamalodarādāpatantyā madhukaramālayā sa me tāmaruṇāṃ
(p.8, l.24)sthalapadminīṃ vilokya mūḍho'smi |

rāmaḥ — (utthāya sthalapadminīṃ vilokya |) madhubharanamitaprasūnāṃ mahītalagalitamakarandapānāya kamalodarādāpatantyā madhukaramālayā sa me tāmaruṇāṃ sthalapadminīṃ vilokya mūḍho'smi |

p.8, l.25

lakṣmaṇaḥ

(p.8, l.25)aho, jñānājñānayoḥ saṃkaraḥ | tathā hi |

lakṣmaṇaḥ — aho, jñānājñānayoḥ saṃkaraḥ | tathā hi |

vākyāni kānicidayuktatarāṇi vakti brūte ca kānyapi tathāpi yathārthavanti | ārye sahaiva vasatastadabodhabodhau chāyātapāviva tale'lpadaladrumasya || 17 ||

p.9, l.3

rāmaḥ

(p.9, l.3)bhavatu | etāmeva pṛcchāmi |

rāmaḥ — bhavatu | etāmeva pṛcchāmi |

tvāmāgateyaṃ padapaṅktirasyāḥ prayaccha me padmini padmavaktrām | na cettadīyāṃ caraṇābjamudrāṃ pradarśayānyatra vinirgatāṃ me || 18 ||

p.9, l.6

(p.9, l.6)(vibhāvya |) iyamapi calitakamalamukhasaṃjñayā padapaddhatimitaḥ prayātāmāve-
(p.9, l.7)dayati |

(vibhāvya |) iyamapi calitakamalamukhasaṃjñayā padapaddhatimitaḥ prayātāmāvedayati |

p.9, l.8

lakṣmaṇaḥ

(p.9, l.8)itaḥ sahakāravāṭikāmupagatā pādamudrā |

lakṣmaṇaḥ — itaḥ sahakāravāṭikāmupagatā pādamudrā |

p.9, l.9

(p.9, l.9)(ubhau cūtavāṭikāmupasarataḥ |)

(ubhau cūtavāṭikāmupasarataḥ |)

p.9, l.10

lakṣmaṇaḥ

(p.9, l.10)(svagatam |) āryasya hṛdayamanyato nayāmi | (prakāśam |)

lakṣmaṇaḥ — (svagatam |) āryasya hṛdayamanyato nayāmi | (prakāśam |)

kisalayaparipāṭīṃ kiṃcidagre vidhunva npratipadamupa(manu)yātaḥ paṅktibhiḥ ṣaṭpadānām | abhinavamakarandānāharanmañjarīṇāṃ malayaśikharijanmā māruto yāti mandam || 19 ||

p.9, l.15

rāmaḥ

(p.9, l.15)aye, virahijanavanadāvānalaḥ samīraṇaḥ |

(p.9, l.18)tathā hi |

rāmaḥ — aye, virahijanavanadāvānalaḥ samīraṇaḥ |

sarvasya jagataḥ prāṇa iti tvāṃ bruvate vṛthā | jagadantaḥsthitasyaiva yato me prāṇahārakaḥ || 20 ||

tathā hi |

aṅgaṃ yadi priyāyāḥ spṛṣṭaṃ bhavatā śirīṣasukumāram | tarhyāliṅga mamāṅgānyapasara tūrṇaṃ na cetpavana || 21 ||

p.9, l.21

(p.9, l.21)(vibhāvya |) bhavatu, preyasīmeva pṛcchāmi |

(p.9, l.24)aye, priyāyā nisargasurabhiṇā mukhamārutena tiraskṛtatayā vairamanusmaraṃ-
(p.9, l.25)stūṣṇīmupayāsi |

(p.10, l.1)api ca |

(p.10, l.6)kiṃ [ca] nirantaramadhurasāsvādamattānāmamīṣāṃ vacanamapramāṇameva | ataḥ
(p.10, l.7)priyāgatirna praṣṭavyā | (padāntaramabhinīya karṇaṃ dattvā |) vatsa,

(vibhāvya |) bhavatu, preyasīmeva pṛcchāmi |

jagatprāṇa mama prāṇakāntā kāntārasīmani | bhramatā bhavatā dṛṣṭā kiṃ sā haṃsalasadgatiḥ || 22 ||

aye, priyāyā nisargasurabhiṇā mukhamārutena tiraskṛtatayā vairamanusmaraṃstūṣṇīmupayāsi |

mākandapālīmakarandapūre madhuvratā majjanamācarantaḥ | mānāpanodāya manasvinīnāṃ mānobhavaṃ mantramudīrayanti || 23 ||

api ca |

mākandavṛndamakarandajaleṣu magnā dhṛtvā ca paṅkajarajāṃsi madhuvratāliḥ | mānāpanodanaphalāya manasvinīnāṃ mantrānudīrayati manmathadevatākān || 24 ||

kiṃ [ca] nirantaramadhurasāsvādamattānāmamīṣāṃ vacanamapramāṇameva | ataḥ priyāgatirna praṣṭavyā | (padāntaramabhinīya karṇaṃ dattvā |) vatsa,

sarojanetrā sahakāravīthyāṃ navapravālāntaritā priyā me | avyaktavarṇaṃ kimapi bruvāṇā samutsukaṃ me hṛdayaṃ tanoti || 25 ||

p.10, l.10

lakṣmaṇaḥ

(p.10, l.10)(svagatam |) kokilālāpamākarṇya bhrānto nūnamāryaḥ |

lakṣmaṇaḥ — (svagatam |) kokilālāpamākarṇya bhrānto nūnamāryaḥ |

p.10, l.11

rāmaḥ

(p.10, l.11)aye, priyālāpa iva śrūyate nākṛtistu dṛśyate | ataḥ
(p.10, l.12)prārthayāmi |

rāmaḥ — aye, priyālāpa iva śrūyate nākṛtistu dṛśyate | ataḥ prārthayāmi |

cetasaḥ sapadi jīvanauṣadhaṃ netrayoramṛtavartikāñjanam | manmathajvaramahārasāyanaṃ darśayasva dayite tavākṛtim || 26 ||

p.10, l.15

(p.10, l.15)(kṣaṇamātraṃ tūṣṇīṃ sthitvā |) ayi jānaki, kimityaudāsīnyaṃ bhajasi |

(kṣaṇamātraṃ tūṣṇīṃ sthitvā |) ayi jānaki, kimityaudāsīnyaṃ bhajasi |

āgatya tūrṇamasitotpalaramyanetre kaṇṭhaṃ badhāna mama te bhujavallarībhyām | paścādupetya nibhṛtaṃ padamarpayantī yadvā pidhehi nayane karapallavābhyām || 27 ||

p.10, l.20

(p.10, l.20)(iti nayane nimīlya tiṣṭhati |)

(iti nayane nimīlya tiṣṭhati |)

p.10, l.21

lakṣmaṇaḥ

(p.10, l.21)(svagatam |) kaṣṭaṃ pratīkāraduḥsthe karmaṇi kiṃ kurmaḥ |

lakṣmaṇaḥ — (svagatam |) kaṣṭaṃ pratīkāraduḥsthe karmaṇi kiṃ kurmaḥ |

p.10, l.22

rāmaḥ

(p.10, l.22)priye, kimiti vilambase | ubhayoḥ pakṣayorekataramācara |

rāmaḥ — priye, kimiti vilambase | ubhayoḥ pakṣayorekataramācara |

p.10, l.23

(p.10, l.23)lakṣmaṇaḥ — ārya, eṣa kokilālāpaḥ śrūyate | nātra jānakī sā-
(p.10, l.24)jvalati (?)
|

lakṣmaṇaḥ — ārya, eṣa kokilālāpaḥ śrūyate | nātra jānakī sañjalpati |

p.10, l.25

rāmaḥ

(p.10, l.25)(netre nimīlya punaḥ karṇaṃ dattvā |) sa evedānīṃ śrutavīṇāravasya ḍha-
(p.10, l.26)kkādhvaniriva kaṭhoratāṃ bhajati |

rāmaḥ — (netre nimīlya punaḥ karṇaṃ dattvā |) sa evedānīṃ śrutavīṇāravasya ḍhakkādhvaniriva kaṭhoratāṃ bhajati |

p.11, l.1

(p.11, l.1)(lakṣmaṇo'nyato darśayati |)

(lakṣmaṇo'nyato darśayati |)

p.11, l.2

rāmaḥ

(p.11, l.2)(vilokya sasaṃbhramam |) vatsa, kecidamī corāḥ priyāyāḥ sarvā-
(p.11, l.3)bharaṇajātamādāya mastake dadhānāḥ prasāritabāhavo mayā yoddhumagrato niḥ-
(p.11, l.4)śaṅkamāsate | paśya paśya |

rāmaḥ — (vilokya sasaṃbhramam |) vatsa, kecidamī corāḥ priyāyāḥ sarvābharaṇajātamādāya mastake dadhānāḥ prasāritabāhavo mayā yoddhumagrato niḥśaṅkamāsate | paśya paśya |

muktāhāracchaṭāmeke padmarāgāvaliṃ pare | priyāyāḥ kanakākalpānapare hanta bibhrati || 28 ||

p.11, l.7

lakṣmaṇaḥ

(p.11, l.7)(svagatam |) kaṣṭamāryasya punarapyunmādaḥ |

lakṣmaṇaḥ — (svagatam |) kaṣṭamāryasya punarapyunmādaḥ |

p.11, l.8

rāmaḥ

(p.11, l.8)bho bhoścorāḥ, tiṣṭhata | mamāgrataḥ kuto gamyate | idānīmeva
(p.11, l.9)dhanurāropyaikenaiva sāyakena sarvānvaḥ pātayāmi | (iti sāṭopaṃ parikramya
(p.11, l.10)dhanurāropayati |)

rāmaḥ — bho bhoścorāḥ, tiṣṭhata | mamāgrataḥ kuto gamyate | idānīmeva dhanurāropyaikenaiva sāyakena sarvānvaḥ pātayāmi | (iti sāṭopaṃ parikramyadhanurāropayati |)

p.11, l.11

lakṣmaṇaḥ

(p.11, l.11)(sajjaṃ dhanuravalambya |) alamāṭopena |

lakṣmaṇaḥ — (sajjaṃ dhanuravalambya |) alamāṭopena |

p.11, l.12

rāmaḥ

(p.11, l.12)vatsa, muñca muñca bāṇaṃ saṃdhāsyāmi | amī punaratraiva nirbhayā ni-
(p.11, l.13)ścalamāsate | (iti tūṇīramukhādbāṇamuddhartumicchati |)

rāmaḥ — vatsa, muñca muñca bāṇaṃ saṃdhāsyāmi | amī punaratraiva nirbhayā niścalamāsate | (iti tūṇīramukhādbāṇamuddhartumicchati |)

p.11, l.14

lakṣmaṇaḥ

(p.11, l.17)ataḥ śarasaṃdhānaṃ vihāya vibhāvayatvāryaḥ, nātra corāḥ |

lakṣmaṇaḥ —

niṣaṅgānnirgate bāṇe pareṣāṃ prāṇanirgamaḥ | tadeva jñāyate deva saṃdhānaṃ kiṃprayojanam || 29 ||

ataḥ śarasaṃdhānaṃ vihāya vibhāvayatvāryaḥ, nātra corāḥ |

p.11, l.18

rāmaḥ

(p.11, l.18)(vibhāvya |) aho, me mūḍhā matiḥ | tathā hi |

rāmaḥ — (vibhāvya |) aho, me mūḍhā matiḥ | tathā hi |

ārakto'yamaśokakuḍmalacayo no padmarāgacchaṭā phullo'yaṃ navakarṇikāranikaro na svarṇabhūṣāvaliḥ | eṣā ca sphuṭasindhuvārapaṭalī no mauktikānāṃ vrajaḥ śākhājālabhṛtasta eva taravo nodyadbhujā dasyavaḥ || 30 ||

p.11, l.23

lakṣmaṇaḥ

(p.11, l.23)ito'pi latākuñjeṣu vibhāvayāvaḥ |

lakṣmaṇaḥ — ito'pi latākuñjeṣu vibhāvayāvaḥ |

p.11, l.24

rāmaḥ

(p.11, l.24)tathā | (iti padāntare sthitvā vilokya saharṣam |) vatsa, dṛṣṭā
(p.11, l.25)jānakī |

rāmaḥ — tathā | (iti padāntare sthitvā vilokya saharṣam |) vatsa, dṛṣṭā jānakī |

stanabharavinamramūrtirmāmiha cāhūya pāṇicalanena | karṇāmṛtairvacobhiḥ kalayati mama hṛdayamāhitānandam || 31 ||

p.12, l.1

lakṣmaṇaḥ

(p.12, l.1)aho, ciramunmādo vartate |

lakṣmaṇaḥ — aho, ciramunmādo vartate |

p.12, l.2

rāmaḥ

(p.12, l.2)aye jānaki, etāvantaṃ kālaṃ kutra gatāsi | (karṇaṃ dattvā |) kiṃ
(p.12, l.3)bravīṣi — ‘āryaputrasya premaparīkṣārthaṃ kvacillatākuñje nigūḍhāsmi’ iti |

rāmaḥ — aye jānaki, etāvantaṃ kālaṃ kutra gatāsi | (karṇaṃ dattvā |) kiṃ bravīṣi — ‘āryaputrasya premaparīkṣārthaṃ kvacillatākuñje nigūḍhāsmi’ iti |

p.12, l.4

lakṣmaṇaḥ

(p.12, l.4)kvāste jānakī |

lakṣmaṇaḥ — kvāste jānakī |

p.12, l.5

rāmaḥ

(p.12, l.5)(anākarṇitakena |)

rāmaḥ — (anākarṇitakena |)

tvadālāpāḥ karṇe mama navasudhāśīkaramayā stava sparśo'pyaṅge śiśiraśiśiraścandanarasaḥ | śarajjyotsnāpūrastava vapuridaṃ me nayanayoḥ kathaṃ te kalyāṇi kṣaṇamapi sahe hanta viraham || 32 ||

p.12, l.10

lakṣmaṇaḥ

(p.12, l.10)ārya, kvāste jānakī |

lakṣmaṇaḥ — ārya, kvāste jānakī |

p.12, l.11

rāmaḥ

(p.12, l.11)nanviyamagrata evāste | (iti puropasthitāṃ latāmupasṛtya vilokya |)
(p.12, l.12)aho me mohaḥ |

rāmaḥ — nanviyamagrata evāste | (iti puropasthitāṃ latāmupasṛtya vilokya |) aho me mohaḥ |

kusumastabakānatā vilolāṃ dadhatī pallavasaṃpadaṃ manojñām | makarandalihāṃ madhuvratānāṃ kalajhaṃkārakarambitā lateyam || 33 ||

p.12, l.15

(p.12, l.15)(punarvilokya |) vatsa, asyāmeva latāyāṃ puṣpāṇyavacitavatī jānakīti
(p.12, l.16)tarkayāmi | tathā hi |

(punarvilokya |) vatsa, asyāmeva latāyāṃ puṣpāṇyavacitavatī jānakīti tarkayāmi | tathā hi |

avacitakusumāni tayā kevalavṛntāvaśeṣitānyadhunā | patitāḥ pallavabhaṅgā lakṣyante tata itaścāmī || 34 ||

p.12, l.19

lakṣmaṇaḥ

(p.12, l.19)evametat | padapaddhatirapyavicchinnā latāmimāṃ prāptā |

lakṣmaṇaḥ — evametat | padapaddhatirapyavicchinnā latāmimāṃ prāptā |

p.12, l.20

rāmaḥ

(p.12, l.20)itaḥ paraṃ kāṃ diśaṃ prasthiteti vilokaya |

rāmaḥ — itaḥ paraṃ kāṃ diśaṃ prasthiteti vilokaya |

p.12, l.21

lakṣmaṇaḥ

(p.12, l.21)tathā | (iti latāṃ paribhraman, maṇivalayaṃ vilokya, svagatam |)
(p.12, l.22)idaṃ devyāḥ karaparibhraṣṭam | tadāryasya hṛdayavinodanārthamavasare darśayāmi |
(p.12, l.23)(ityādāya paṭānte pidadhāti | upasṛtya prakāśam |) ārya, netaḥparaṃ kutrāpi la-
(p.12, l.24)kṣyate pādamudrā | kiṃtu vane saṃcarataḥ kasyāpi mṛgasyātraivābhivyaktā pada-
(p.12, l.25)saraṇirālokitā |

lakṣmaṇaḥ — tathā | (iti latāṃ paribhraman, maṇivalayaṃ vilokya, svagatam |) idaṃ devyāḥ karaparibhraṣṭam | tadāryasya hṛdayavinodanārthamavasare darśayāmi | (ityādāya paṭānte pidadhāti | upasṛtya prakāśam |) ārya, netaḥparaṃ kutrāpi lakṣyate pādamudrā | kiṃtu vane saṃcarataḥ kasyāpi mṛgasyātraivābhivyaktā padasaraṇirālokitā |

p.12, l.26

rāmaḥ

(p.12, l.26)hanta, nirāśāḥ smaḥ | aye jānaki,

rāmaḥ — hanta, nirāśāḥ smaḥ | aye jānaki,

āyatekṣaṇamarālakuntalaṃ pakvabimbaphalapāṭalādharam | mañjubhāṣiṇi mamākṣigocaraṃ kalpate tava kadā mukhāmbujam || 35 ||

p.13, l.3

(p.13, l.3)(parito'valokya |) aye, priyāyāḥ kiṃcidapi vastu na lakṣyate | kenāhaṃ
(p.13, l.4)hṛdayamavalambe |

(parito'valokya |) aye, priyāyāḥ kiṃcidapi vastu na lakṣyate | kenāhaṃ hṛdayamavalambe |

p.13, l.5

lakṣmaṇaḥ

(p.13, l.5)ārya, devyāḥ karaparibhraṣṭamidaṃ maṇivalayam | tadavadhāra-
(p.13, l.6)yatvāryaḥ | (iti dadāti |)

lakṣmaṇaḥ — ārya, devyāḥ karaparibhraṣṭamidaṃ maṇivalayam | tadavadhārayatvāryaḥ | (iti dadāti |)

p.13, l.7

rāmaḥ

(p.13, l.7)(gṛhītvā saharṣam |)

rāmaḥ — (gṛhītvā saharṣam |)

mama hṛdayamidaṃ cirāya kiṃcidvigalitatāparujaṃ vitanvadetat | kathamapi karapallavātpriyāyā maṇivalayaṃ patitaṃ mayādya labdham || 36 ||

p.13, l.10

(p.13, l.10)(hṛdaye nikṣipan |)

(hṛdaye nikṣipan |)

etatpurā mama galaṃ paripīḍya gāḍhaṃ cchinnaṃ vyadhatta bahuśaḥ parirambhaṇeṣu | bimbādharaṃ mayi rasātpibati priyāyāḥ kolāhalaṃ ca kṛtavatkaradhūnaneṣu || 37 ||

p.13, l.15

(p.13, l.15)(niḥśvasya |) vatsa, kva jānakīṃ paśyāmaḥ | kutra vanāntaḥ punaranviṣyāmaḥ |
(p.13, l.16)keṣu vā nikuñjeṣu punarvilokayāmaḥ | hanta, sarvathā nirāśāḥ smaḥ |

(niḥśvasya |) vatsa, kva jānakīṃ paśyāmaḥ | kutra vanāntaḥ punaranviṣyāmaḥ | keṣu vā nikuñjeṣu punarvilokayāmaḥ | hanta, sarvathā nirāśāḥ smaḥ |

diśo vilokayāmyadya jvālāparivṛtā iva | bāḍhaṃ jagadidaṃ manye hyadya me priyayā vinā || 38 ||

p.13, l.19

lakṣmaṇaḥ

(p.13, l.19)(svagatam |) aho, kaṣṭamāryasyeyaṃ daśā vartate |

lakṣmaṇaḥ — (svagatam |) aho, kaṣṭamāryasyeyaṃ daśā vartate |

p.13, l.20

rāmaḥ

(p.13, l.20)kimatrāsmahe |

rāmaḥ — kimatrāsmahe |

vatsāyāhi gṛhaṃ vrajāma

p.13, l.22

lakṣmaṇaḥ

lakṣmaṇaḥ —

kimidaṃ gehaṃ

p.13, l.23

rāmaḥ

rāmaḥ —

kutaḥ

p.13, l.24

lakṣmaṇaḥ

lakṣmaṇaḥ —

kānane vatsyāmaḥ

p.13, l.26

rāmaḥ

rāmaḥ —

kathamāgatā vanabhuvaṃ

p.14, l.1

(p.14, l.1)

lakṣmaṇaḥ

lakṣmaṇaḥ —

tātājñayā yantritāḥ |

p.14, l.2

rāmaḥ

rāmaḥ —

āyātāḥ kati vā vayaṃ kathaya me

p.14, l.4

lakṣmaṇaḥ

lakṣmaṇaḥ —

deva trayaḥ

p.14, l.5

rāmaḥ

rāmaḥ —

ke ca te

p.14, l.6

lakṣmaṇaḥ

lakṣmaṇaḥ —

tvaṃ cāhaṃ janakātmajā ca

p.14, l.8

rāmaḥ

rāmaḥ —

dayite kutrāsi hā jānaki || 39 ||

p.14, l.9

(p.14, l.9)(nepathye |)


(p.14, l.10)vatse, mā bhaiṣīḥ |

(nepathye |)
vatse, mā bhaiṣīḥ |

p.14, l.11

lakṣmaṇaḥ

(p.14, l.11)(karṇaṃ dattvā saharṣaṃ vibhāvya |) ārya, madhukarikāsametāṃ jānakīṃ
(p.14, l.12)samāśvāsayankumbhasaṃbhavo maharṣirita evābhivartate |

lakṣmaṇaḥ — (karṇaṃ dattvā saharṣaṃ vibhāvya |) ārya, madhukarikāsametāṃ jānakīṃ samāśvāsayankumbhasaṃbhavo maharṣirita evābhivartate |

p.14, l.13

(p.14, l.13)(tataḥ praviśati yathānirdiṣṭaḥ kumbhasaṃbhavaḥ |)

(tataḥ praviśati yathānirdiṣṭaḥ kumbhasaṃbhavaḥ |)

p.14, l.14

agastyaḥ

(p.14, l.14)vatse, mā bhaiṣīḥ | ayamiha tvāmanviṣyannāste salakṣma-
(p.14, l.15)ṇo rāmabhadraḥ |

agastyaḥ — vatse, mā bhaiṣīḥ | ayamiha tvāmanviṣyannāste salakṣmaṇo rāmabhadraḥ |

p.14, l.16

sītā

(p.14, l.16)(rāmaṃ vilokya lajjāṃ nāṭayantī svagatam |) edehiṃ viloaṇehiṃ
(p.14, l.17)ajjaütto diṭṭho tti aho me bhāaheam |etābhyāṃ vilocanābhyāmāryaputro dṛṣṭa ityaho me bhāgadheyam |

sītā — (rāmaṃ vilokya lajjāṃ nāṭayantī svagatam |) edehiṃ viloaṇehiṃ ajjaütto diṭṭho tti aho me bhāaheam | (etābhyāṃ vilocanābhyāmāryaputro dṛṣṭa ityaho me bhāgadheyam |)

p.14, l.18

rāmaḥ

(p.14, l.18)(upasṛtya |) bhagavan, abhivādaye |

rāmaḥ — (upasṛtya |) bhagavan, abhivādaye |

p.14, l.19

agastyaḥ

(p.14, l.19)āyuṣmānedhi |

agastyaḥ — āyuṣmānedhi |

p.14, l.20

lakṣmaṇaḥ

(p.14, l.20)bhagavan, abhivādaye |

lakṣmaṇaḥ — bhagavan, abhivādaye |

p.14, l.21

agastyaḥ

(p.14, l.21)vatsa, ciraṃ jīva |

agastyaḥ — vatsa, ciraṃ jīva |

p.14, l.22

sītā

(p.14, l.22)jedu jedu ajjaütto |jayatu jayatvāryaputraḥ |

sītā — jedu jedu ajjaütto | (jayatu jayatvāryaputraḥ |)

p.14, l.23

madhukarikā

(p.14, l.23)jedu jedu mahārāo |jayatu jayatu mahārājaḥ |

madhukarikā — jedu jedu mahārāo | (jayatu jayatu mahārājaḥ |)

p.15, l.1

rāmaḥ

(p.15, l.1)(sītāṃ vilokya |) vatsa, akāṇḍapatitasudhāvṛṣṭisadṛśaṃ sītā-
(p.15, l.2)darśanam |

rāmaḥ — (sītāṃ vilokya |) vatsa, akāṇḍapatitasudhāvṛṣṭisadṛśaṃ sītādarśanam |

p.15, l.3

lakṣmaṇaḥ

(p.15, l.3)ārya, evametat | (agastyaṃ prati |) bhagavan, atra latāmaṇḍape
(p.15, l.4)muhūrtamāsanaparigrahaḥ kriyatām |

lakṣmaṇaḥ — ārya, evametat | (agastyaṃ prati |) bhagavan, atra latāmaṇḍape muhūrtamāsanaparigrahaḥ kriyatām |

p.15, l.5

(p.15, l.5)(tatheti sarve upaviśanti |)

(tatheti sarve upaviśanti |)

p.15, l.6

lakṣmaṇaḥ

(p.15, l.6)bhagavan, kathamāsāditā jānakī |

lakṣmaṇaḥ — bhagavan, kathamāsāditā jānakī |

p.15, l.7

agastyaḥ

(p.15, l.7)śrūyatām |

agastyaḥ — śrūyatām |

p.15, l.8

rāmaḥ

(p.15, l.8)avahitāḥ smaḥ |

rāmaḥ — avahitāḥ smaḥ |

p.15, l.9

agastyaḥ

(p.15, l.9)pūrvamatra vane durvāsāḥ kāniciddināni tapaḥ kṛtavān |

agastyaḥ — pūrvamatra vane durvāsāḥ kāniciddināni tapaḥ kṛtavān |

p.15, l.10

madhukarikā

(p.15, l.10)sulahakovvo kkhu eso mahesī suṇiadi |sulabhakopaḥ khalveṣa maharṣiḥ śrūyate |

madhukarikā — sulahakovvo kkhu eso mahesī suṇiadi | (sulabhakopaḥ khalveṣa maharṣiḥ śrūyate |)

p.15, l.11

rāmaḥ

(p.15, l.11)tatastataḥ |

rāmaḥ — tatastataḥ |

p.15, l.12

agastyaḥ

(p.15, l.12)tasminsamaye teṣu teṣvāśrameṣu tīvratapaḥśaṅkinā mahendreṇa
(p.15, l.13)visṛṣṭānāṃ carantīnāṃ madhye hariṇī nāma kācidetattapovanaṃ praviśya puṣpā-
(p.15, l.14)ṇyavācinot |

agastyaḥ — tasminsamaye teṣu teṣvāśrameṣu tīvratapaḥśaṅkinā mahendreṇa visṛṣṭānāṃ carantīnāṃ madhye hariṇī nāma kācidetattapovanaṃ praviśya puṣpāṇyavācinot |

p.15, l.15

rāmaḥ

(p.15, l.15)hanta, mahānpramādaḥ |

rāmaḥ — hanta, mahānpramādaḥ |

p.15, l.16

agastyaḥ

(p.15, l.16)tataḥ paramabhiṣekāyāgacchannayaṃ durvāsāstāmavalokya ‘aye
(p.15, l.17)hariṇi, yato'smaddevatārcanocitāni kusumānyavacinoṣi, tatastvannāmasadṛ-
(p.15, l.18)śīmevākṛtimehi’ iti śaśāpa | tadānīmeva parityajya vanamidamantarhitaśca |

agastyaḥ — tataḥ paramabhiṣekāyāgacchannayaṃ durvāsāstāmavalokya ‘aye hariṇi, yato'smaddevatārcanocitāni kusumānyavacinoṣi, tatastvannāmasadṛśīmevākṛtimehi’ iti śaśāpa | tadānīmeva parityajya vanamidamantarhitaśca |

p.15, l.19

madhukarikā

(p.15, l.19)amhahe, adiṇiṭṭhuradā tāvasāṇam |aho, atiniṣṭhuratā tāpasānām |

madhukarikā — amhahe, adiṇiṭṭhuradā tāvasāṇam | (aho, atiniṣṭhuratā tāpasānām |)

p.15, l.20

lakṣmaṇaḥ

(p.15, l.20)kathamasyāstaduparamo jātaḥ |

lakṣmaṇaḥ — kathamasyāstaduparamo jātaḥ |

p.15, l.21

agastyaḥ

(p.15, l.21)tato hariṇībhūtāṃ hariṇīmādāyāsmadantikaṃ prāptābhirati-
(p.15, l.22)karuṇamākrandantībhirapsarobhirabhyarthitena mayā kṛpāvaśenābhimantritā dūrvā-
(p.15, l.23)muṣṭirarpitā | tasminvane nāsyāḥ pratyāsattirāsīt | (?)

agastyaḥ — tato hariṇībhūtāṃ hariṇīmādāyāsmadantikaṃ prāptābhiratikaruṇamākrandantībhirapsarobhirabhyarthitena mayā kṛpāvaśenābhimantritā dūrvāmuṣṭirarpitā | tasminvane cāsyāḥ pratyāsattirāsīt |

p.15, l.24

rāmaḥ

(p.15, l.24)kimāścaryam |

rāmaḥ — kimāścaryam |

davadahanadagdhamūrteḥ kānanalakṣmyāḥ punarnavīkaraṇam | upakarturakhilajagatāṃ ghananikarasya svabhāva evāyam || 40 ||

p.16, l.3

agastyaḥ

(p.16, l.3)ayamevādyāpyanuvartamānaḥ śāpo mahānasminvane kusumānya-
(p.16, l.4)vacinvantīṃ jānakīmaspṛśat |

agastyaḥ — ayamevādyāpyanuvartamānaḥ śāpo mahānasminvane kusumānyavacinvantīṃ jānakīmaspṛśat |

p.16, l.5

rāmaḥ

(p.16, l.5)(sāścaryam |) kimetāvantaṃ kālaṃ hariṇībhūya sthiteyam |

rāmaḥ — (sāścaryam |) kimetāvantaṃ kālaṃ hariṇībhūya sthiteyam |

p.16, l.6

madhukarikā

(p.16, l.6)(svagatam |) tassiṃ evva samuvadiṭṭhāe hariṇīe hoda-
(p.16, l.7)vvam |tasminneva samupasthitayā hariṇyā bhavitavyam |

madhukarikā — (svagatam |) tassiṃ evva samuvadiṭṭhāe hariṇīe hodavvam | (tasminneva samupasthitayā hariṇyā bhavitavyam |)

p.16, l.8

agastyaḥ

(p.16, l.8)ahamekākinīmasmadāśrame tiṣṭhantīmitastataḥ plavamānā-
(p.16, l.9)madṛṣṭapūrvāṃ hariṇīṃ samādhinā jānakīṃ niścitya tatkṣaṇameva śāpānmocayi-
(p.16, l.10)tvā bhavadantikamanaiṣam |

agastyaḥ — ahamekākinīmasmadāśrame tiṣṭhantīmitastataḥ plavamānāmadṛṣṭapūrvāṃ hariṇīṃ samādhinā jānakīṃ niścitya tatkṣaṇameva śāpānmocayitvā bhavadantikamanaiṣam |

p.16, l.11

rāmaḥ

rāmaḥ —

paropakāraśīlatvaṃ paraduḥkhāsahiṣṇutā | dayāparatvaṃ dākṣiṇyaṃ satāṃ svābhāvikā guṇāḥ || 41 ||

p.16, l.14

agastyaḥ

(p.16, l.14)anayā jānakyā lakṣmaṇena saha mahāntaṃ kālaṃ vartethāḥ |
(p.16, l.15)api ca |

agastyaḥ — anayā jānakyā lakṣmaṇena saha mahāntaṃ kālaṃ vartethāḥ | api ca |

doṣadhvāntaṃ kṣālayantī narāṇā mākalpāntaṃ nandayantī jaganti | sphāyajjyotsnāpūrapāṇḍustvadīyā jīyātkīrtiḥ śrīnidhe rāghavendra || 42 ||

p.16, l.20

rāmaḥ

(p.16, l.20)mahānprasādaḥ |

rāmaḥ — mahānprasādaḥ |

p.16, l.21

agastyaḥ

(p.16, l.21)kiṃ te bhūyaḥ priyamupakaromi |

agastyaḥ — kiṃ te bhūyaḥ priyamupakaromi |

p.16, l.22

rāmaḥ

(p.16, l.22)itaḥ paraṃ kiṃ priyamasti | tathāpīdamastu bharatavākyam |

rāmaḥ — itaḥ paraṃ kiṃ priyamasti | tathāpīdamastu bharatavākyam |

samayavihitavarṣaḥ sasyapūrṇāṃ dharitrīṃ janayatu jaladaughaḥ prerito vāsavena | bhavajalanidhimadhye majjatāṃ mānavānāṃ bhavatu taraṇirūpā saṃgatiḥ sajjanānām || 43 ||

p.16, l.27

saṃpūrṇam |